Gisteravond werd alweer de laatste van vier afleveringen van ‘Het is hier autistisch’ uitgezonden. Van mij had het nog wel even door mogen gaan, om een nóg completer beeld van het spectrum te laten zien. Zoals Filemon in de aflevering zei had hij weinig mensen zoals hemzelf ontmoet en dat klopt: er waren weinig hoogfunctionerende mensen met autisme te zien in ‘Het is hier autistisch’. Dat komt, zoals ik in mijn eerste blog over het programma schreef, doordat je op beeld wel zichtbare vormen van autisme moet laten zien, omdat anders niet duidelijk wordt dat het om een stoornis gaat.

Hendrik

Iemand in wie ik me wel herkende was Hendrik. Filemon ontmoet hem op zijn werk als fietscoach. Op de vraag van Filemon of hij dat niet moeilijk vindt om mensen te helpen, antwoordt hij dat hij dat wel eerst even op internet opgezocht heeft, hoe dat moet.

Hendrik is zich heel bewust van zichzelf en van zijn beperkingen. Hij kan goed uitleggen hoe hij alles ervaart. Dit is een mogelijkheid die je als normaal- tot hoogbegaafd persoon met autisme hebt: om te leren. Dit is ook iets wat voor verwarring kan zorgen, zoals Filemon ook benoemt: ‘Je kan heel goed uitleggen hoe het werkt, maar kan niet je eigen pinpas beheren.’

Autisme en werk

Maar 28% van de mensen met autisme heeft betaald werk. De eigenaren van The Specialists Guild komen hierover aan het woord. Mensen met autisme die afgestudeerd zijn, maar daarna niet aan het werk kwamen, kunnen bij hun terecht.

Bij een sollicitatie zijn aspecten als opleiding en intelligentie ineens een stuk minder belangrijk. Belangrijker is hoe je jezelf kunt verkopen, en dat kan nog weleens lastig zijn voor mensen met autisme. Als het dan uiteindelijk lukt om aangenomen te worden, gelden er op de werkvloer vaak allerlei ongeschreven regels. Eén van de mannen die Filemon spreekt noemt werken emotioneel erg zwaar, omdat je steeds een bepaalde rol moet spelen. Een andere man noemt dat het moeilijk is om rustig te blijven als een bepaald probleem snel opgelost moet worden.

Wat voor mij erg belangrijk is, is dat ik geaccepteerd word zoals ik ben. Dan kan ik het beste functioneren. Na mijn studie was het voor mij al heel snel duidelijk dat ik niet in een gewone baan zou passen. Daarom koos ik mijn eigen pad en ben ik uiteindelijk ondernemer geworden.

Nieuw stereotype: alle autisten zijn geschikt voor de ICT

Een nieuw stereotype dat de afgelopen jaren ontstaan lijkt te zijn is dat mensen met autisme wel in de ICT terechtkunnen. Bedrijven die zich hierop richten schieten als paddenstoelen uit de grond. Maar dan ben je een vrouw met autisme die vooral creatief bezig is… Dit is het stereotype waar ik in het dagelijks leven misschien nog wel het meeste last van heb. Ik schreef daar eerder deze gastblog over.

Ik was dus blij dat het verhaal van Hendrik ook getoond werd, zodat dit stereotype niet in stand gehouden wordt. Er zijn overigens wel serieus redenen waarom veel mensen met autisme goed kunnen functioneren in de ICT. Filemon gaat langs bij Steve Silberman. Hij is wetenschapsjournalist en auteur van het boek ‘Neurotribes: the legacy of autism and the future of neurodiversity’. Hij noemt de kenmerken van mensen met autisme die maken dat zij goed passen in een ICT-omgeving. Mensen met autisme zijn vaak goed in:

  • Patronen herkennen
  • Fouten ontdekken in die patronen
  • Out-of-the-box denken
  • Met originele oplossingen komen

Daarnaast zijn mensen met autisme volgens Silberman heel loyaal. Dus als je ze een goede baan biedt in een fijne omgeving, blijven ze heel lang verbonden aan je bedrijf. Steeds meer bedrijven ontdekken dat autisme een voordeel kan zijn. Ze veranderen hun procedures om mensen aan te nemen. Wat natuurlijk erg positief is, want zo krijgen meer mensen met autisme de kans om mee te komen in de maatschappij.

Filemon en de diagnose autisme

Aan het einde van de reeks krijgt Filemon officieel een diagnose autisme. Filemon noemt dat hij in zijn zoektocht heeft ondervonden dat het spectrum wel érg breed is, maar dat de diagnose daarmee vergeleken nogal zwart-wit is: je hebt het of je hebt het niet.

Op Twitter zag ik een paar keer voorbij komen dat mensen zich afvroegen wat je nou hebt aan zo’n diagnose laten stellen. Voor mijzelf was dat heel duidelijk: ik had hulp nodig. Na mijn diagnose ging het heel snel: ik kreeg hulp bij een autismeteam en het ging snel veel beter met me!

Filemon geeft zelf ook al antwoord op deze vraag. Drie maanden na het krijgen van zijn diagnose vertelt hij dat hij er veel over aan het lezen is. Ik deed dat ook na mijn diagnose, wat natuurlijk vrij ver ging. Ik was alleen nog maar met autisme bezig. Maar zoals Filemon zegt heeft dit een doel: jezelf leren kennen, zodat je er rekening mee kunt houden. Na een tijdje zwakte mijn interesse voor autisme af, maar was ik wel klaar om de dingen die ik geleerd had toe te passen in de echte wereld.

Filemon, bedankt voor het inzetten van je eigen zoektocht om meer openheid te creëren over autisme.

Disclaimer: de foto in de header is een stockfoto en is niet door mijzelf gemaakt.