Onlangs is er een nieuw boek van een autisme-ervaringsdeskundige op de markt gekomen: Autistisch gelukkig (positief leven met autisme). Sam Peeters is wellicht beter bekend als Tistje, een Vlaamse autismeblogger. Al jaren geeft hij via zijn blog een inkijkje in het leven met autisme, en daarnaast is hij ook actief als ervaringswerker bij verschillende belangenverenigingen. Zelf volg ik tistje.com al zeker acht jaar. Toen Sam mij vroeg of hij zijn boek op mocht sturen en of ik er een recensie over wilde schrijven, hoefde ik niet lang na te denken. Ik was heel benieuwd!

Autistisch gelukkig

Online zag ik al wat commentaar voorbijkomen over de titel van het boek. Zelf heb ik op zich geen moeite met de titel, maar na het lezen van het hele boek vind ik de titel geen recht doen aan de inhoud. Als je bang bent voor een boek over hoe leuk het is om autisme te hebben, over kwaliteiten en talenten, of dat gelukkig zijn met autisme iets is dat je zelf in de hand hebt… dan heb je niks te vrezen. Autistisch gelukkig is een zeer realistisch boek, dat meer gaat over ‘er het beste uit halen’, rekening houdend met de grenzen van het autisme, bijkomende lichamelijke beperkingen, en ook de verschillen tussen autistische mensen onderling. Sam schrijft bijvoorbeeld dat het worstelen met het autisme altijd aanwezig zal blijven. Soms meer op de voorgrond, andere keren meer op de achtergrond. De weg naar positief leven met autisme is niet rechtlijnig, maar cyclisch, zo schrijft hij.

Autistisch gelukkig is een boek met weinig of geen theoretische uitleg erin. Wil je dus iets leren over de basis autismetheorieën, dan is dit niet het juiste boek om mee te beginnen. Wil je iets weten over autismebeleving of zoek je herkenning? Dan is dit hét boek om te lezen wat mij betreft. De inspiratie voor het boek is volledig gekomen vanuit het eigen autisme van de schrijver.

Taalgebruik

Ik hoor vaak dat mensen de manier waarop ik mijn autisme kan verwoorden bewonderen. Maar ik heb ook zo mijn voorbeelden en Sam is er daar eentje van. Via zijn blog vind ik regelmatig manieren om fenomenen te verwoorden die nog opgesloten zaten in mijn hoofd, en na het lezen van het boek heb ik weer heel veel nieuwe manieren van zeggen toe kunnen voegen. Bijna aan het einde van het boek, beschrijft Sam de (moeilijke) relatie die hij met woorden heeft: ‘Mijn fascinatie, passie, preoccupatie, fiep… noem ’t zoals je wil… voor woorden is in deze samenleving helaas een handicap. Mensen beschouwen iemand die goed kan praten wel als een volwaardig burger, maar als dat zich uit samen met contextblindheid en alle andere beperkingen die voortvloeien uit autisme, betekent dat in de meeste gevallen een extra handicap.’

Als je tistje.com volgt, dan weet je inmiddels dat Sam een liefhebber is van woorden. Autistisch gelukkig staat dan ook vol met woorden die nauwkeurig zeggen wat Sam bedoelt, maar die voor sommige mensen moeilijk te begrijpen zouden kunnen zijn. Het is wat dat betreft geen makkelijk boek. Ook de Vlaamse manier van zeggen, zou voor Nederlandse lezers die daar gevoelig voor zijn, soms wat verwarrend kunnen zijn.

Regelmatig raak je tijdens het lezen wat verdwaald in het associatieve brein van de schrijver, maar dat is ook meteen de charme van het boek. Je leest én ervaart hoe het is om een autistisch brein te hebben. Het associatieve is overigens minder aanwezig dan op tistje.com. Het boek is in meer hapklare alinea’s geschreven en is met 160 pagina’s vrij kort en bondig gehouden.

Visie op autisme

Door het hele boek blijkt een bepaalde visie op autisme. Daarbij verliest Sam overigens niet uit het oog dat er ook andere visies bestaan. Continu licht hij toe: ‘Wat voor mij werkt, kan voor een andere persoon met autisme net veel frustratie opleveren.’ Het gaat dus om het vinden van je eigen weg, en het boek van Sam kan je helpen die weg te vinden, of kan je hulpverleners helpen die weg samen met jou te vinden. De tips in het boek zijn af en toe ook geïllustreerd met een lijstje, een mindmap, of een schema. Ook aan de visuele denkers is dus gedacht. In onderstaande mindmap is bijvoorbeeld de inhoud van het boek grafisch weergegeven:

Mindmap met de inhoud van het boek

Er komen interessante thema’s aan bod die ik nog niet in veel boeken gezien heb. Bijvoorbeeld:

  • Autisme en sociale media/technologie
  • Autisme en politiek
  • Autisme en zelfstandigheid

Het gaat dus niet alleen over autisme, maar ook over het wereldbeeld van iemand met autisme. Bovendien weet Sam prima te beschrijven wat het verschil is tussen het denken van mensen met en zonder autisme, zonder beide groepen te generaliseren.

Autistisch gelukkig is voor 25,50 euro te koop via onder andere bol.com.