Als je mij al even volgt, bijvoorbeeld op mijn tweede Instagram-account, dan weet je dat ik een enorme kringloopfan ben. Ik hou ervan om met het kleine budget dat ik ter beschikking heb, toch mooie spulletjes uit te kunnen zoeken. Om mijn edelstenenverzameling uit te kunnen breiden zonder groot budget. Om mijn kledingkast te vullen met merken die ik normaal gesproken niet kan betalen. Om cadeautjes te vinden voor mensen die tweedehands cadeautjes op prijs stellen. En om pareltjes te vinden waar andere mensen naar op zoek zijn.

Vaak vragen (niet-autistische) mensen mij: ‘Hoe doe je dat toch? Na een half uurtje in zo’n rommelige winkel ben ík zelfs totaal overprikkeld!’ Ik zal het je vertellen en mogelijk zit er iets bij wat je helpt:

Gaan met of zonder een doel

Soms helpt het me om van tevoren te bedenken waarom ik precies naar de kringloop ga. Bijvoorbeeld om met een specifiek doel te gaan, omdat ik op zoek ben naar kleding of leesboeken. Ik kan me dan focussen op mijn maat, mijn favoriete kleur, of de kaft van het boek dat ik zoek. Dat helpt me om de rest eromheen enigszins links te laten liggen, want veel kringloopwinkels zijn groot en hebben heel veel spullen. Als ik op zo’n moment een kringloopwinkel binnenstap waar de kleding niet op maat hangt of de boeken niet op alfabet of genre staan, dan ben ik snel weg. Daar kan ik dan slecht tegen.

Andere keren helpt het me juist om helemaal zonder doel te gaan, de tijd te vergeten en gewoon lekker rond te struinen. Bij het begin te beginnen en te zien waar de route van de winkel me brengt. Op zulke momenten kan ik ook enorm genieten van winkels met stapels spullen waar nauwelijks structuur in zit en waar je bijna letterlijk moet graven naar de schatten. Het hangt dus heel erg af van mijn state-of-mind.

Het moment van de dag

Ik ga vrijwel altijd meteen rond openingstijd naar de kringloop en op doordeweekse dagen. Dat zijn de rustigste momenten en dan kun je vaak heerlijk rondkijken. In de middag, in schoolvakanties, en aan het einde van het jaar rondom de feestdagen kan het soms erg druk zijn. Ook nog rekening houden met mensen die erlangs willen, terwijl ik daarnaast wil zoeken naar spullen, daar word ik heel nerveus van.

Er zijn ook kringloopwinkels waar het gewoon altijd druk is, omdat ze hele specifieke openingstijden hebben of heel populair zijn. Een voorbeeld daarvan is de Emmaus in Haarzuilens, die alleen op woensdagmiddag open is en soms op zaterdag. Hier moet je vrijwel altijd in de rij staan en ga je hutje mutje door de winkel heen. Een duw in je rug of boze blikken krijgen is eerder regel dan uitzondering. Ze hebben vaak wel hele mooie spullen voor weinig geld, maar als ik daar naartoe ga moet ik me er altijd even mentaal op voorbereiden en daarna lekker bijkomen. Ik ga dan ook niet zo vaak.

Wat ik zelf denk ik het vervelendst vind aan kringloopwinkels is dat hun openingstijden vaak onduidelijk zijn. Van de grote ketens, zoals de Rataplan en Het Goed, staat dit vaak wel goed aangegeven op hun website en op Google Maps, maar kleinere kringloopwinkels zijn soms zomaar dicht, terwijl hun website aangeeft dat ze open zouden moeten zijn. Voor ik ga, check ik vaak de website, Google Maps en social media (als ze die hebben), maar soms sta ik alsnog voor een dichte deur. Het beste zou zijn om te bellen, maar aangezien ik soms meerdere kringloopwinkels op één dag bezoek en ik een grote hekel heb aan bellen, fiets ik liever een stukje om.

Kringloopketens die ik aanraad als je prikkelgevoelig bent

Als je vaker naar kringloopwinkels gaat, ga je patronen herkennen en weet je welke winkel je op bepaalde momenten bijvoorbeeld beter kunt overslaan of waar je juist wel naartoe wil.

De Rataplan is een keten met veel winkels door heel Midden-Nederland en is vaak aan de dure kant, maar is aan de andere kant goed georganiseerd. De afdelingen zijn duidelijk van elkaar gescheiden en elke winkel is ongeveer hetzelfde opgebouwd. Alles is voorzien van een prijssticker, in vrijwel alle winkels is een cafétje waar je wat te drinken kunt krijgen en een kleine lunch of een taartje kunt nuttigen. Ze hebben ruime openingstijden (vaak al open om 9.00 uur ’s ochtends en vaak ook open op zondag). Vrijwel altijd is er een vrij toegankelijk toilet. De winkels zijn vaak ook toegankelijk voor mensen met een lichamelijke beperking. Wil je dus eens uitproberen of je het wat vindt, dan zou ik een Rataplan aanraden om te beginnen. Ondanks de vaak wat hogere prijzen zijn er ook echt nog wel pareltjes te vinden en werken er vaak ook mensen die het begrijpen als je je niet gedraagt zoals verwacht of als je vragen hebt die niet standaard zijn. Dat laatste is over het algemeen trouwens overal wel het geval bij de kringloop, en daarom voel ik me er over het algemeen wel welkom.

Op een tweede plaats komt voor mij Het Goed. Deze winkels zijn qua opzet vergelijkbaar met die van de Rataplan, maar het is per locatie wisselend welke voorzieningen er zijn. Een cafétje en een vrij toegankelijk toilet zijn bijvoorbeeld niet zo standaard als bij de Rataplan.

Wil je niet overweldigd worden door heel veel spullen? Dan is Terre des Hommes aan te raden. Dit zijn vaak kleine winkels op goed te bereiken locaties. Mijn ervaring is dat het er vaak niet zo vol staat met spullen als in andere winkels.

Mijn persoonlijke favoriet is de Wawollie in Utrecht Lage Weide. Een grote, ruim opgezette, toegankelijke winkel met geprijsde spullen die vaak heel redelijk geprijsd zijn. Je kunt er gerust twee keer per week naartoe gaan en dan is het aanbod alweer vernieuwd. Hun boekenafdeling is echt om te kwijlen. Die is enorm, de boeken staan op thema én op alfabet en de prijzen zijn laag vergeleken met andere kringloopwinkels. Ze zijn actief op social media en hebben regelmatig leuke acties.

Vervoersmiddel

Zelf ga ik meestal van kringloop naar kringloop op mijn elektrische fiets. Soms zit er wel 10-15 kilometer tussen twee kringloopwinkels en dat vind ik dus heerlijk. Zo’n stuk fietsen tussen twee winkels in doet me goed om even bij te komen. Daarna kan ik het weer aan om de volgende winkel in te gaan.

Meerdere kringloopwinkels bezoeken met het openbaar vervoer is vaak lastig en kost mij persoonlijk veel energie. Ik ben dus redelijk beperkt in waar ik kan komen, omdat ik ook geen auto heb, maar een aantal keer per jaar ga ik op vakantie en neem ik mijn fiets mee. Dan bezoek ik daar ook verschillende kringloopwinkels.

De Rataplan heeft een aantal keer per jaar georganiseerde tours (Ronde van Rataplan), waarbij een bus je langs meerdere winkels brengt en lunch verzorgd is. Dit kan ook een manier zijn om meerdere kringloopwinkels te bezoeken als je bijvoorbeeld geen auto of rijbewijs hebt. Je betaalt hiervoor een klein bedrag, maar daarvoor krijg je dus de busreis en de lunch, en aan het einde van de dag krijg je een cadeaukaart voor de Rataplan voor hetzelfde bedrag als je betaalde voor je ticket.

Hulpmiddelen

Om de kringloopwinkel beter aan te kunnen, zijn er natuurlijk verschillende dingen die je kunt doen.

• Een noisecancelling koptelefoon opzetten: zelf doe ik dit niet, maar in de winkel ga ik in een soort kijkmodus die ik ook kan hebben als ik aan het fotograferen ben. Dit helpt om prikkels die andere bezoekers geven deels buiten te sluiten.
• Oordopjes gebruiken: zoals Loop earplugs, waarmee je nog wel wat van je omgeving kan horen, maar die omgevingsgeluid dempen.
• Zonnebril opzetten: het licht in kringloopwinkels kan enorm verschillen. Soms vind ik het er te donker, waardoor je de spullen niet goed kunt zien. Andere keren is er enorm fel TL-licht. Het kan dan helpen om bijvoorbeeld een zonnebril of een bril met gekleurde glazen op te zetten om daar minder last van te hebben.

Andere tips

• Iemand meenemen of juist niet: zelf maak ik bewust keuzes in wanneer ik alleen of met iemand naar de kringloop ga. Het maakt ook uit met wie ik ga. Meestal ga ik alleen, omdat ik me dan kan focussen op mijn doel. Als ik een vriend of familielid meeneem, dan is dat meer voor een sociaal doel en gaat het me minder om het vinden van pareltjes. Ik kan dan minder goed kijken en het kost me meer energie. Soms ga ik ook naar de kringloop als activiteit met een begeleider. Dan kunnen we met de auto en dat geeft me nog meer rust qua vervoersmiddel. Ook kan diegene me dan helpen met het reguleren van prikkels, het maken van keuzes, het onderhandelen over prijzen, enzovoort.
• Informatie opzoeken op de website of op social media: kringloopwinkels lopen over het algemeen niet voorop in online informatievoorziening is mijn ervaring. Toch kun je op de website of op social media soms foto’s vinden van hoe de winkel er van binnen en van buiten uitziet.
• Informatie in de winkel: veel kringloopwinkels hebben (ongeschreven) regels over bijvoorbeeld prijzen. Dit kan verwarrend zijn, omdat elke winkel er z’n eigen regels op nahoudt. In de ene kringloopwinkel kun je wel retourneren, terwijl dat in de andere winkel uit den boze is. In sommige winkels is niks geprijsd en kun je ook onderhandelen over de prijs, in andere winkels verkopen ze ongeprijsde artikelen niet en gaat het eerst terug naar de sorteerafdeling. In veel winkels hangt achter de kassa of bij binnenkomst een lijst met hoe het in de betreffende winkel werkt.

Alternatieven

Ik ken persoonlijk veel autistische mensen waarvoor de kringloop bijna een speciale interesse is. Die er meerdere keren per week komen. Het kan ook zijn dat je deze blog leest en denkt: wát?! Never nooit dat ik daar een voet naar binnen zet. Voor sommige autistische mensen zijn tweedehands winkels gewoon echt geen optie. Bijvoorbeeld door de verschillende luchtjes die er hangen, het stof, alle spullen die door elkaar liggen, enzovoort.

Online tweedehands shoppen kan dan eventueel een alternatief zijn. Ook daar heb je keuze in verschillende platforms met elk hun eigen voor- en nadelen. Zelf ben ik fan van Vinted, omdat er vrij weinig contact nodig is tussen koper en verkoper. In principe (als je geen vragen hebt of er niks misgaat) hoef je alleen maar op de knop te drukken en komt het gewenste artikel naar je huis of het pakketpunt van jouw keuze. Ik koop en verkoop er zelf ook spulletjes.

Ik neem ook weleens opdrachten aan voor mensen die zelf niet naar de kringloop kunnen of gewoon geen zin hebben in de zoektocht. Ik heb bijvoorbeeld eens oude speculaasplanken gekocht voor iemand, en ik heb denk ik wel een jaar gedaan over het vinden van super specifieke lichtblauwe eierdopjes. Op Instagram zijn ook veel accounts te vinden van mensen die hetzelfde doen als ik. Als je dus een aantal mensen volgt die producten kopen waar jij in geïnteresseerd bent, is de kans groter dat er eens iets voorbijkomt wat je wil hebben.

Heb je zelf nog tips voor tweedehands winkelen voor andere neurodivergente mensen? Laat ze dan hieronder achter in een reactie.