Het autistische personage Patience Evans werkt als archivaris met politiedossiers. Ze is goed in haar werk en kan het rustige, zelfstandige werk goed aan. Door haar interesse en het werken tussen de dossiers heeft ze ook veel kennis opgedaan van forensisch onderzoek en kan ze snel verbanden leggen in onopgeloste zaken. Dit wordt opgemerkt door detective Bea en zij vraagt Patience om haar te helpen bij een lopende zaak. Er ontstaat een bijzondere samenwerking waarvoor beide partijen zich moeten aanpassen.

Patience is een Brits/Vlaamse serie en werd voor het eerst uitgezonden in januari 2025 op Channel 4 in het Verenigd Koninkrijk. Het eerste en het tweede seizoen zijn inmiddels in Nederland ook uitgezonden op de NPO, en zijn terug te kijken via NPO Start.

Ella Maisy Purvis

Ella Maisy Purvis werd in 2003 geboren in Zuid-Londen. Als kind volgde ze een opleiding in klassiek ballet, maar uiteindelijk koos ze voor acteren. Op haar zeventiende kreeg ze de diagnose autisme, en later ook ADHD. Ze heeft in interviews verteld dat het leven door die diagnoses makkelijker werd, omdat ze zichzelf niet meer overal de schuld van gaf. Haar eerste rolletjes had ze in Heartstopper en Malpractice. Daarna speelde ze mee in A Kind of Spark, een jeugdserie over een autistisch meisje, en daarvoor werd ze genomineerd voor een Breakthrough Award. Haar doorbraak kwam in 2025 met de hoofdrol in Patience, een remake van de Franse serie Astrid et Raphaëlle, waarin ze de autistische Patience Evans speelt. Ze vindt het belangrijk dat autistische personages door autistische acteurs worden gespeeld, omdat ’the kind of perspective that comes from lived experiences can’t be learnt’. Ook wil ze laten zien dat autistische vrouwen geen emotieloze robots zijn: ‘We wear our hearts on our sleeves.’

De representatie van autisme in Patience

Over de representatie van autisme in Patience zijn de meningen gematigd positief. Zelf ben ik ook overwegend positief, met wat kanttekeningen. Het is fijn dat de autistische hoofdpersoon in de serie een vrouw is, én dat deze bovendien gespeeld wordt door een autistische actrice. Daarnaast vind ik dat de serie een goede balans laat zien tussen talenten en beperkingen. Patience kan heel veel, maar alleen als de omstandigheden juist zijn, iets wat ik herken. Ook loopt ze vaak tegen haar eigen grenzen aan, ook iets wat ik herken. Ze wil het graag goed doen, maar schat haar eigen kunnen en wat er van haar verlangd wordt niet altijd juist in.

Het beeld van autisme dat neergezet wordt is vrij ingetogen en onzichtbaar in vergelijking met andere uitingen. Natuurlijk is er het cliché van de koptelefoon die Patience vrijwel continu bij zich draagt, en de ontelbare spraakverwarringen of communicatiemoeilijkheden. Maar in plaats van meltdowns, heeft Patience shutdowns, iets wat we niet vaak zien op tv. Ze wordt daarbij dus niet agressief en keert zich niet naar buiten. Daarbij moet ze soms gewoon ook heel erg huilen, iets wat je ook niet vaak ziet als emotie op tv bij mensen met autisme. Vaak wordt het autisme als emotieloos getoond, met af en toe en uitbarsting. Haar shutdowns worden op een gegeven moment wel wat voorspelbaar en gebeuren elke keer op het moment dat de zaak in een crisis beland.

Patience heeft een aantal autistische vrienden en zit ook in een lotgenotengroep met andere autistische mensen. Dit maakt dat we ook enige andere beelden te zien krijgen van autisme, wat positief is.

Autisme op de werkvloer in Patience

Ook hoe autisme op de werkvloer neergezet wordt, vind ik redelijk realistisch. Patience moet keihard werken voor acceptatie. Ze blijft dilemma’s tegenkomen, bijvoorbeeld rondom vage instructies of collega’s die haar vragen om de regels te overtreden. Aan de andere kant voelt het wel als een gunst dat Patience bij de politie mag werken, dóór haar uitzonderlijke talent, wat onrealistische verwachtingen schept over autistische werknemers. Zeker niet iedereen met autisme heeft zo’n bijzonder talent namelijk, en dan moet het ook nog iets zijn waar je een baan in kunt vinden en houden. Die combinatie is vrij zeldzaam.

In het eerste seizoen werkt Patience samen met detective Bea. Dit is een gelijkwaardige samenwerking, waarin beide personen hun best doen om van elkaar te leren. Patience wordt niet direct geaccepteerd in het team, maar ze heeft in ieder geval detective Bea die achter haar staat.

De actrice die de rol van detective Bea speelde, keerde echter niet terug voor een tweede seizoen. Daardoor komt er een andere rechercheur waar Patience mee samen moet werken: de stugge Frankie Monroe. In het begin van het seizoen ervaart Patience een hoop tegenwerking van haar nieuwe baas. Monroe noemt Patience bijvoorbeeld neerbuigend: ‘Headphones’. Ze moet voor zichzelf opkomen om geaccepteerd te worden door haar nieuwe baas.

Zelf vond ik de wisselwerking tussen Patience en Bea erg mooi, en was ik benieuwd hoe dat met een ander personage zou samengaan. Ik vind het contrast zelf goed geslaagd en realistisch. Het laat zien hoe één persoon die je autisme niet begrijpt het verschil kan maken.

De serie als geheel

Waar de representatie van autisme in de serie over het algemeen positieve reviews krijgt, krijgt de serie zelf dat trouwens niet per se. Het zou niet vernieuwend zijn, de verhalen voorspelbaar, enzovoort. Als fervent kijker van dit genre ben ik het daar wel mee eens. Ik had niet per se de neiging om door te kijken; het was dat ik deze recensie wilde schrijven. Terwijl ik normaal gesproken fan ben van dit soort series, maar ik vond de moordmysteries gewoon niet interessant en ook niet spannend. Ook volgt de oplossing vaak na een spontane ingeving van één van de personages, die ineens weet hoe het gegaan is. Terwijl dat naar mijn idee niet kan naar aanleiding van zo’n kleine aanwijzing. Je kijkt de serie dus meer voor de karakterontwikkeling van de personages, en die is wél heel interessant.

De serie toont een behoorlijk goede balans tussen talenten en beperkingen, en tussen de omgeving en de persoon zelf die zich aan moet passen. En dat is hoe het in het dagelijks leven ook gaat.