Header van blog over prikkelverwerking bij autisme en het inzetten van medicatie daarbij

Mijn ervaring met medicatie voor prikkelverwerking bij autisme

Toen ik op mijn negentiende gediagnosticeerd werd met autisme, was ik al jaren depressief en had ik veel last van sociale angst. Na mijn diagnose kreeg ik een afspraak bij de arts van het autismeteam waar ik onder behandeling was. Ik was de wanhoop nabij en stond voor veel open, maar aangezien ik voornamelijk last had van die somberheid en angst, verwachtte ik dat de arts me antidepressiva voor zou schrijven. De arts wilde echter met iets anders beginnen: antipsychotica. Een lage dosering zou bij mensen met autisme kunnen helpen bij het verwerken van prikkels, en de arts wilde eerst weten of ik misschien ook minder angstig zou worden als ik wat minder overweldigd zou worden door prikkels.

Medicatie bij autisme

Er bestaan geen medicijnen om autisme te genezen, of medicijnen die specifiek voor autisme bedoeld zijn. Wel zijn er geneesmiddelen die kunnen ondersteunen bij bepaalde symptomen of gevolgen van autisme, zoals angst, agressie, concentratieproblemen, of overprikkeling. Bij medicatie om de prikkelverwerking te verbeteren gaat het dan om ‘off-labelgebruik’, aangezien de medicijnen niet per se voor dat doeleinde ontwikkeld zijn. Het kan daardoor een zoektocht zijn om iets te vinden dat aanslaat. Daarnaast moet je ook maar net een arts treffen die dit aan wil gaan, want niet iedere arts staat open voor off-labelgebruik of überhaupt voor het voorschrijven van medicatie bij autisme.

Uit ervaringen van mensen met autisme en hun ouders, blijkt vaak dat medicatie bij autisme op een andere manier kan werken dan bij mensen zonder autisme. Het werkt dan bijvoorbeeld helemaal niet, er is een extreem lage dosering nodig om het middel al werkzaam te laten zijn, of er treden heftige bijwerkingen op.

Risperidon

Ik kreeg een hele lage dosering Risperidon voorgeschreven. Dit zijn mijn persoonlijke ervaringen met dit middel. Hoe medicatie werkt is erg persoonlijk en zeker bij mensen met autisme kan de reactie op medicijnen nogal eens onvoorspelbaar zijn.

Ik had nog nooit medicatie geslikt en had dus geen idee wat ik kon verwachten. Ik nam het pilletje elke avond een paar uur voor ik naar bed ging, zodat het versuffende effect ’s ochtends uitgewerkt was. Dit was wat ik de eerste weken merkte:

  • Ik was altijd al slecht geweest in inslapen en dat kwam voornamelijk, doordat ik ’s avonds alle indrukken van de dag nog moest verwerken. Het eerste wat ik merkte was dat die gedachten er niet meer waren net voor het slapen. Daardoor sliep ik veel sneller in en omdat het medicijn sowieso een beetje versuffend werkt, sliep ik ook beter door. Dat hielp overdag natuurlijk ook qua prikkelverwerking, omdat ik beter uitgerust was.
  • Mijn omgeving merkte op dat ik ineens wat meer een eigen wil had. Ik zei vaker nee en ik gaf vaker mijn mening. Waarschijnlijk kwam dat doordat ik minder gehinderd werd door prikkels en ik meer aanwezig was in het moment dan dat ik alles maar onderging en de kat uit de boom keek.
  • Vóór de Risperdal voelde ik me altijd onrustig. Dat gevoel verdween bijna volledig.

Het hielp alleen nog niet voldoende, zeker niet tegen de somberheid, en dus begon ik alsnog met antidepressiva. Dat bleek de gouden combinatie:

  • Door de Risperdal leken de prikkels minder binnen te komen. Alsof ze niet meer geregistreerd werden in mijn hersenen. Door de antidepressiva was ik niet meer bang voor de prikkels die wel binnenkwamen.
  • Ik werd minder bang voor grote menigten en qua prikkels kon ik het ook beter aan. Het voelde zo stoer als ik in mijn eentje over Utrecht Centraal liep of als ik naar een concert ging!

Door de Risperdal leken de prikkels minder geregistreerd te worden in mijn hersenen. Door de antidepressiva was ik minder bang voor de prikkels die wel binnenkwamen.

Stoppen met Risperidon

Helaas ontwikkelde ik een bijwerking, waarvan de artsen niet wisten of dat op lange termijn schadelijk kon zijn, en daarom moest ik overstappen op een ander anti-psychoticum. Ik probeerde er wel vijf, maar ze werkten niet of hadden vreselijke bijwerkingen. Ik besloot daarom met mijn arts dat ik de laagste dosering Risperidon zou blijven gebruiken en dat ik op het moment dat de bijwerking weer optrad een pauze in moest lassen.

In april 2018 heb ik in overleg met mijn arts de beslissing gemaakt om (hopelijk) definitief te stoppen, nadat ik een jaar daarvoor al gestopt was met mijn antidepressiva. Het ging ontzettend goed toen ik medicijnen slikte, maar het ging zo goed dat het niet meer natuurlijk was. Er kon bij wijze van spreken iemand overlijden en dan huppelde ik gewoon door. Ook miste ik mijn creatieve manier van denken, het kunnen genieten van mijn speciale interesses en mijn opmerkzaamheid.

Ik ben heel dankbaar voor wat de medicijnen voor me gedaan hebben op het moment dat ik dat zelf niet kon, maar ik kreeg de behoefte om het zelf te proberen.

Hoe het nu gaat

Anderhalf jaar na het stoppen met de antidepressiva heb ik toch besloten om daar toch weer mee te beginnen. Ik werd steeds somberder en dat wilde ik niet. Heel soms denk ik nog na over of ik weer zal beginnen met de Risperdal. Soms kan ik niet functioneren door de hoeveelheid prikkels. Activiteiten buiten de deur hou ik veel minder lang vol en daarna moet ik lang bijkomen. Aan de andere kant voel ik me nu wel mezelf; een iets vrolijkere en minder bange versie van mezelf door de antidepressiva dan wel.

Nieuwe ontwikkelingen op het gebied van medicatie bij overprikkeling

Het UMC Utrecht heeft een Zorgprogramma Prikkelverwerking. Sinds 2013 worden daar verschillende onderzoeken uitgevoerd om de diagnostiek en behandeling van kinderen met een verstoorde prikkelverwerking te verbeteren. Onder andere wordt er onderzoek gedaan naar de behandeling van prikkelverwerkingsproblemen met het medicijn Bumetanide, wat van oorsprong een plaspil is, maar gunstige effecten lijkt te hebben op de prikkelverwerking van kinderen met onder andere autisme. Dit medicijn is nog in de onderzoeksfase en wordt nog niet getest op volwassenen.

Omgaan met overprikkeling zonder medicatie

Naast medicatie zijn er verschillende manieren om overprikkeling te voorkomen of ermee om te gaan.

Je kunt ervoor kiezen om prikkels (gedeeltelijk) te blokkeren, bijvoorbeeld door middel van oordopjes, een noise cancelling koptelefoon of een zonnebril. Het nadeel daarvan is dat je geluiden of licht als extra hard kunt ervaren op het moment dat je het hulpmiddel niet gebruikt. Je raakt eraan gewend. Mandy van A MYND heeft een blog geschreven over haar ervaring met auditieve overprikkeling en ook hoe ze de keuze maakt wanneer ze wel en geen hulpmiddelen inzet.

Daarnaast zijn er hulpmiddelen die kunnen helpen bij het ontprikkelen, bijvoorbeeld verzwaringsdekens of verzwaringsvesten. Ook fidget toys kunnen rustgevend zijn.

Voor volwassenen zijn er een aantal boeken die kunnen helpen om overprikkeling en daaruit voortkomende spanning te voorkomen. Deze boeken kunnen ook als methodes in de hulpverlening aan autistische mensen gebruikt worden.

Schrijf je aan de linkerkant van deze pagina in als je op de hoogte wil blijven van nieuwe blogs op a-typist.nl. Je kunt me steunen om te kunnen blijven werken als zzp’er en deze blogs te schrijven door me te trakteren op een ‘koffie’.

6 gedachten over “Mijn ervaring met medicatie voor prikkelverwerking bij autisme”

  1. Ook andere medicatie kan anders verwerkt worden in het lijf van autist. Zo heb ik veel meer verdoving nodig bij een operatie of bij de tandarts. Ook het soort verdoving maakt uit. Van een soort verdoving bij de tandarts wordt ik twee dagen als een waggelende dronken persoon, van de andere heb ik geen last (behalve dan dat rotgevoel in je mond dat een stuk verdoofd is)
    Fijn dat je een link geeft voor Zorgprogramma prikkelverwerking. Die ga ik aan de huisarts doorgeven. Zij kende het fenomeen prikkelverwerking wel, maar dat dat dan ook inhoud dat medicatie anders verwerkt wordt in het lijf, was dan weer totaal onbekend. Toch wel belangrijke informatie vind ik.

    • Zeker belangrijke informatie voor je huisarts! En ja, inderdaad, het gaat om alle medicatie die anders verwerkt wordt. Ik heb zelf ook de ervaring dat zowel plaatselijke verdovingen als narcoses anders werken dan bij de gemiddelde mens.

  2. Is niet alleen bij autisme dat deze overprikkeling erg binnenkomt. Ook hoogsensitieve personen hebben daar ook veel last van, omgaan met overprikkelingen.

    Neem medicatie, anti-depressiva. Heb nu medicatie verminderd van 60 naar 30 mgram. Gisteren voelde ik weer dat het slechter liep. Omdat alles me teveel was en hierdoor eventjes in een dipje zat. Teveel gedaan is de oorzaak.

    Ken mijn eigen grenzen niet, ook omdat ik een niet-aangeboren hersenletsel heb en hoogsensitief ben.
    Wil altijd meer en ga altijd over mijn eigen grenzen.

    Eigenlijk zou ik naar mijn lichaam moeten luisteren, maar wil steeds teveel.

    Overprikkelverwerking zou ik eigenlijk moeten hebben, een therapie waar ik me goed voel. Goed in mijn eigen vel.

    • Overprikkeling komt inderdaad niet alleen bij autisme voor, maar ook bij ADHD, NAH en mensen die van zichzelf gevoeliger zijn. Ik denk ook dat, als iemand over het algemeen beter in zijn vel zit, de prikkelverwerking ook verbetert. Vandaar dat antidepressiva ook ondersteunen bij overprikkeling vermoed ik.

  3. Ik slik die ‘troep’ zoals ik hem noem omdat dat schijnbaar helpt maar ik vind het zelf niet fijn en voel er niet altijd wat van.. daarnaast vind ik het een soort symptoombestrijding.. maar ik denk dat het me inderdaad uiteindelijk helpt om bepaalde dingen wel te doen en te laten zien wat je kan. Maar de belangrijkste moraal van dit verhaal is dat je je zelf moet leren kennen (liefst zonder wereldwijde web) en daar zelf kan kiezen wat nodig is en fijn vindt.

  4. Ik heb bijna 5 jaar Risperidon geslikt voor mijn ASS en ik merk dat het echt rust geeft, geen dwangneurose, geen smetvrees, echt heerlijk. Alleen heb ik nu een slaapstoornis omdat ik supervermoeid raak van de Risperidon dus nu ben ik aan het afbouwen. Ben heel benieuwd hoe het straks zonder medicijnen gaat!

Plaats een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.